Nhiều năm qua, chiến lược AI của Microsoft có thể tóm gọn trong hai từ: OpenAI. Tại Build 2026, hãng lần đầu tiên cho thấy họ không muốn phụ thuộc mãi vào điều đó.
Chuyện gì đang xảy ra
Hội nghị thường niên dành cho nhà phát triển của Microsoft diễn ra ngày 2 và 3 tháng 6 tại San Francisco, với CEO Satya Nadella dẫn dắt keynote. Thông điệp xuyên suốt: Microsoft đang xây dựng hạ tầng cho một thế hệ AI agents, tức các hệ thống AI có thể tự thực hiện công việc thay vì chỉ trả lời câu hỏi.
Tổng cộng hơn 100 thông báo được đưa ra. Dưới đây là những thứ thực sự đáng chú ý.
Bảy mô hình MAI tự phát triển
Đây là tín hiệu lớn nhất của sự kiện. Microsoft công bố gia đình mô hình AI mang tên MAI, được đội ngũ Microsoft AI Superintelligence Team do Mustafa Suleyman dẫn dắt phát triển hoàn toàn từ đầu, không dùng mô hình của OpenAI làm gốc.
Lineup gồm MAI-Thinking-1 cho suy luận, MAI-Code-1 cho lập trình tích hợp trực tiếp vào GitHub Copilot và VS Code, MAI-Image-2.5 cho chỉnh sửa ảnh, MAI-Transcribe-1.5 hỗ trợ nhận dạng giọng nói 43 ngôn ngữ và MAI-Voice-2 tổng hợp giọng nói hơn 15 ngôn ngữ mới. Các mô hình này cũng sẽ được phân phối qua các nền tảng bên thứ ba như Fireworks AI và Baseten, không chỉ trong hệ sinh thái Microsoft.
Microsoft tuyên bố MAI-Thinking-1 đạt hiệu suất tương đương Claude Opus 4.6 trên một số benchmark lập trình, nhưng con số benchmark luôn cần được đánh giá thận trọng khi đến từ chính hãng công bố.
GitHub Copilot trở thành ứng dụng độc lập
GitHub Copilot không còn là thanh sidebar trong trình soạn thảo. Phiên bản desktop app hiện đang trong giai đoạn preview, cho phép quản lý toàn bộ quy trình lập trình có AI hỗ trợ từ một ứng dụng riêng biệt. Song song đó, Project Rayfin giúp rút ngắn khoảng cách từ prototype đến sản phẩm triển khai thực tế bằng cách cung cấp backend-as-a-service xây trên Microsoft Fabric.
Project Solara và phần cứng AI
Microsoft giới thiệu Project Solara, nền tảng chip-to-cloud cho thiết bị AI agents. Hai concept phần cứng được demo: thẻ đeo thông minh dùng chip Qualcomm và màn hình để bàn dùng chip MediaTek. Cả hai chưa có lộ trình sản xuất cụ thể nhưng phác thảo hướng Microsoft muốn đưa AI agents vào môi trường làm việc thực tế.
Majorana 2 và tham vọng máy tính lượng tử
Majorana 2 là chip lượng tử thế hệ mới của Microsoft, với độ tin cậy qubit tăng 1.000 lần so với thế hệ trước. Hãng đẩy mục tiêu có máy tính lượng tử thực dụng lên năm 2029. Kèm theo là Microsoft Discovery, nền tảng nghiên cứu AI đang được dùng bởi các tập đoàn lớn như GSK và BHP.
Góc nhìn từ Raw.
Việc Microsoft tự phát triển mô hình AI riêng là tín hiệu cho thấy mối quan hệ với OpenAI đang được tái định vị, dù hai bên chưa công khai thừa nhận. Đây không phải lần đầu một gã khổng lồ công nghệ quyết định giảm phụ thuộc vào nhà cung cấp AI bên ngoài: Apple với Apple Intelligence, Google với Gemini, Meta với Llama đều đang theo hướng tương tự.
Với người dùng và doanh nghiệp Việt Nam đang dùng hệ sinh thái Microsoft 365 và Azure, những thay đổi từ Build 2026 sẽ xuất hiện dần qua các bản cập nhật sản phẩm trong 12 tháng tới, chứ không phải ngay lập tức. Câu hỏi thực tế hơn là liệu MAI-Transcribe-1.5 với 43 ngôn ngữ có bao gồm tiếng Việt không, và khi nào.
