Chỉ vài tuần sau khi phần lớn dòng iPad tăng giá, đến lượt chiếc máy tính để bàn mạnh nhất của Apple leo thang hơn 100 triệu đồng chỉ trong một thế hệ, và lý do không chỉ nằm ở con chip mới bên trong.
Vì sao là lúc này
Mac Studio thế hệ mới ra mắt cuối tháng 8 với hai lựa chọn chip M5 Max và M5 Ultra, nhưng điều khiến giới công nghệ chú ý nhiều hơn cả hiệu năng lại là mức giá. Bản M5 Max khởi điểm tăng thêm 13 triệu đồng lên 65 triệu đồng, còn bản M5 Ultra tăng tới 39 triệu đồng so với thế hệ M3 Ultra trước đó, lên mức khởi điểm 143 triệu đồng. Nếu so ở cấu hình cao nhất, một chiếc Mac Studio M5 Ultra đầy đủ 256GB RAM và 2TB lưu trữ hiện có giá 11.299 USD tương đương 294 triệu đồng, trong khi cấu hình tương đương của M3 Ultra trước đây chỉ 195 triệu đồng, tức đắt hơn tới gần 98 triệu đồng, một mức tăng vượt xa những gì người dùng quen thấy ở các đợt nâng cấp thông thường của Apple.
Đợt tăng giá này không xảy ra trong khoảng trống. Toàn ngành công nghệ đang trải qua một cuộc khủng hoảng giá bộ nhớ được gọi là RAMageddon, khi nhu cầu chip nhớ phục vụ AI tăng vọt kéo giá linh kiện lên khắp thị trường chứ không riêng gì Apple. Ngay từ tháng 6, khi lần đầu tăng giá dòng MacBook, Apple từng thừa nhận công khai rằng giá linh kiện đang tăng nhanh và mạnh chưa từng thấy, và hãng không thể tiếp tục tự gánh phần chênh lệch đó như trước.
Bóc tách phần nào là chi phí thật, phần nào là biên lợi nhuận
Phần lớn giá trị của một chiếc Mac Studio nằm ở bộ nhớ hợp nhất, thứ Apple dùng chung cho cả CPU và GPU thay vì tách riêng như máy tính thông thường. Đây là loại RAM LPDDR5X tốc độ cao, được hàn thẳng lên đúng gói xử lý của chip M5 Ultra để đạt băng thông tối đa, khiến nó thuộc nhóm bộ nhớ đắt đỏ nhất hiện có ngoài loại HBM chuyên dùng cho máy chủ. Nếu đầu năm nay Apple chỉ phải trả khoảng 156 nghìn đồng cho mỗi GB loại bộ nhớ này, con số đó hiện được cho là đã lên khoảng 260.000 đến 286.000 đồng, khiến riêng chi phí bộ nhớ cho bản 256GB có thể đã rơi vào khoảng 65 triệu đến 72,8 triệu đồng. Bộ nhớ lưu trữ NAND dùng cho ổ cứng cũng tăng giá tương tự, được cho là đã gấp đôi so với thế hệ trước.
Cộng dồn các khoản tăng chi phí linh kiện này lại, mức tăng thực tế chỉ vào khoảng 62,4 triệu đến 67,6 triệu đồng, thấp hơn khá nhiều so với mức chênh lệch giá bán 98,8 triệu đồng ở cấu hình cao nhất. Nói cách khác, phần chi phí linh kiện chỉ giải thích được khoảng 60 phần trăm mức tăng giá, phần còn lại nhiều khả năng đến từ việc Apple chủ động nâng biên lợi nhuận hoặc phòng ngừa trước nguy cơ giá RAM còn tiếp tục tăng trong tương lai, để tránh phải điều chỉnh giá liên tục qua từng đợt cập nhật nhỏ.
Một chi tiết đáng chú ý khác là nhu cầu dùng Mac Studio để chạy mô hình AI cục bộ được cho là đã vượt xa dự đoán của chính Apple ở thế hệ trước, khiến hãng có thêm lý do để định giá sản phẩm này gần hơn với nhóm khách doanh nghiệp và chuyên gia sẵn sàng chi trả cao, thay vì nhóm người dùng sáng tạo phổ thông từng có thể tiếp cận Mac Studio ở mức giá dễ chịu hơn của các thế hệ trước.
Với việc Apple được cho là đã đồng ý trả giá RAM và bộ nhớ cao hơn từ 30 đến 40 phần trăm cho năm 2027, và hãng gần như không bao giờ giảm giá sản phẩm trừ khi chuẩn bị thay thế bằng phiên bản mới, câu hỏi thực tế đặt ra cho người có nhu cầu không còn là nên chờ giá giảm, mà là nên mua ngay bây giờ hay chấp nhận rủi ro giá còn tăng thêm trong các đợt cập nhật sau.
Góc nhìn của RAW.
Việc Apple công khai thừa nhận áp lực giá linh kiện, thay vì im lặng và chỉ đơn giản tăng giá, là cách xử lý truyền thông khá minh bạch so với tiêu chuẩn thường thấy của hãng. Nhưng bài toán chi phí mà Apple đưa ra chỉ giải thích được phần lớn, chứ không phải toàn bộ mức tăng giá thực tế, cho thấy đây cũng là cơ hội để hãng điều chỉnh lại biên lợi nhuận cho dòng sản phẩm cao cấp nhất của mình dưới một lý do bên ngoài dễ được chấp nhận hơn. Tín hiệu chiến lược đáng chú ý là cách Apple ngày càng định vị rõ Mac Studio là công cụ cho doanh nghiệp và chuyên gia AI, thể hiện qua chính cách hãng mô tả sản phẩm là để chạy mô hình ngôn ngữ lớn hàng trăm tỷ tham số, hơn là một chiếc máy sáng tạo nội dung phổ thông như những thế hệ đầu. Điều đáng tiếc với người dùng cá nhân là mức giá mới này đẩy nhóm khách sáng tạo từng có thể tiếp cận Mac Studio ở mức giá hợp lý ra xa hơn khỏi sản phẩm, trong khi triển vọng giá giảm gần như không có cho tới khi cơn khủng hoảng RAM toàn ngành thực sự hạ nhiệt.
(Tham khảo: Engadget)
